Quy định về nghiệm thu công trình xây dựng theo Nghị định 06/2021/NĐ-CP

Quy định về nghiệm thu công trình xây dựng là yêu cầu bắt buộc đối với chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị tư vấn trước khi công trình hoặc hạng mục công trình được đưa vào sử dụng. Nghiệm thu không chỉ xác nhận việc hoàn thành thi công mà còn là căn cứ pháp lý quan trọng để đảm bảo chất lượng, an toàn chịu lực, công năng sử dụng và trách nhiệm của các bên liên quan.

Bài viết dưới đây tổng hợp các quy định pháp luật hiện hành về nghiệm thu công trình theo Luật Xây dựng 2014 (đã sửa đổi, bổ sung) và Nghị định 06/2021/NĐ-CP.

I. Trách nhiệm tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng

Theo Điều 123 Luật Xây dựng 2014, chủ đầu tư là đơn vị chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng:

• Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu các công việc xây dựng, giai đoạn thi công, hạng mục công trình và nghiệm thu hoàn thành công trình.
• Các tổ chức, cá nhân tham gia nghiệm thu phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung, chất lượng phần việc do mình xác nhận.
• Trong trường hợp cần thiết, chủ đầu tư có thể quy định nghiệm thu các giai đoạn chuyển bước thi công quan trọng nhằm kiểm soát rủi ro kỹ thuật và chất lượng.

Như vậy, quy định về nghiệm thu công trình xây dựng xác định rõ: trách nhiệm không thuộc về cơ quan nhà nước mà thuộc về chủ đầu tư và các nhà thầu liên quan.

II. Các bước nghiệm thu công trình xây dựng theo nghị định 06/2021/NĐ-CP

1. Nghiệm thu công việc xây dựng

Đây là bước nghiệm thu cơ bản, được thực hiện thường xuyên trong suốt quá trình thi công.

Nguyên tắc thực hiện:

• Người giám sát thi công của chủ đầu tư và người phụ trách kỹ thuật của nhà thầu trực tiếp nghiệm thu từng công việc xây dựng.
• Việc nghiệm thu phải căn cứ vào:

- Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công đã được phê duyệt

- Chỉ dẫn kỹ thuật, quy chuẩn – tiêu chuẩn áp dụng

- Kết quả thí nghiệm, kiểm tra vật liệu, thiết bị

Thời hạn nghiệm thu:

Không quá 24 giờ kể từ khi nhà thầu gửi đề nghị nghiệm thu. Nếu không chấp thuận, phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Biên bản nghiệm thu công việc xây dựng phải thể hiện đầy đủ:

• Tên công việc nghiệm thu
• Thời gian, địa điểm nghiệm thu
• Thành phần tham gia ký biên bản
• Kết luận nghiệm thu (chấp thuận/không chấp thuận, yêu cầu sửa chữa nếu có)

2. Nghiệm thu giai đoạn thi công hoặc bộ phận công trình

Theo quy định về nghiệm thu công trình xây dựng, nghiệm thu giai đoạn hoặc bộ phận công trình được thực hiện khi:

• Kết thúc một giai đoạn thi công quan trọng
• Hoàn thành một bộ phận công trình cần đánh giá chất lượng trước khi chuyển bước
• Kết thúc một gói thầu xây dựng

Việc nghiệm thu được thực hiện dựa trên:

• Kết quả nghiệm thu các công việc xây dựng trước đó
• Kết quả thí nghiệm, kiểm định, thử nghiệm, chạy thử
• Các yêu cầu kỹ thuật của hồ sơ thiết kế và quy định pháp luật liên quan

Thời điểm, trình tự và thành phần nghiệm thu do chủ đầu tư và các nhà thầu tự thỏa thuận, kết quả được xác nhận bằng biên bản.

3. Nghiệm thu hoàn thành công trình đưa vào sử dụng

Đây là bước nghiệm thu quan trọng nhất, quyết định việc đưa công trình vào khai thác, vận hành.

Điều kiện nghiệm thu hoàn thành:

• Công trình được thi công đầy đủ theo hồ sơ thiết kế được phê duyệt
• Toàn bộ công tác nghiệm thu trong quá trình thi công đã được thực hiện đầy đủ
• Kết quả thí nghiệm, kiểm định, thử nghiệm đạt yêu cầu kỹ thuật
• Tuân thủ quy định về phòng cháy chữa cháy, môi trường và pháp luật chuyên ngành liên quan.

Nghiệm thu có điều kiện hoặc nghiệm thu từng phần

• Áp dụng khi công trình cơ bản hoàn thành nhưng còn tồn tại nhỏ không ảnh hưởng đến an toàn chịu lực và công năng.
• Chủ đầu tư được phép đưa công trình hoặc một phần công trình vào khai thác tạm, kèm theo yêu cầu khắc phục tồn tại trong thời hạn xác định.

Biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình phải thể hiện rõ:

• Đánh giá mức độ đáp ứng điều kiện nghiệm thu
• Kết luận chấp thuận hoặc không chấp thuận nghiệm thu
• Chữ ký, đóng dấu pháp nhân của các bên có trách nhiệm

III. Kiểm tra công tác nghiệm thu công trình xây dựng

Theo Nghị định 06/2021/NĐ-CP, một số công trình bắt buộc phải được cơ quan nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu, bao gồm:

• Công trình quan trọng quốc gia, công trình cấp đặc biệt, cấp I
• Công trình sử dụng vốn đầu tư công
• Công trình có ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng

Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra

• Hội đồng nghiệm thu Nhà nước đối với công trình đặc biệt
• Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ quản lý chuyên ngành
• Cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc UBND cấp tỉnh (có thể phân cấp cho cấp huyện)

Nội dung kiểm tra

• Kiểm tra việc tuân thủ quy định quản lý chất lượng, an toàn thi công
• Kiểm tra điều kiện nghiệm thu hoàn thành trước khi đưa vào sử dụng

Thời hạn phản hồi kết quả kiểm tra:

• Tối đa 30 ngày đối với công trình cấp I, cấp đặc biệt
• Tối đa 20 ngày đối với các công trình còn lại
• Việc kiểm tra của cơ quan nhà nước không thay thế trách nhiệm của chủ đầu tư và nhà thầu về chất lượng công trình.

IV. Kết luận

Quy định về nghiệm thu công trình xây dựng là hệ thống quy định pháp lý chặt chẽ, yêu cầu chủ đầu tư và các bên liên quan phải thực hiện đầy đủ từ nghiệm thu công việc, nghiệm thu giai đoạn đến nghiệm thu hoàn thành công trình. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp đảm bảo an toàn – chất lượng công trình, mà còn là cơ sở pháp lý bắt buộc để công trình được đưa vào khai thác, sử dụng hợp pháp.